De Alandseilanden, of kortweg Aland, zijn een autonome eilandengroep in de monding van de Botnische Golf, halverwege Zweden en Finland. De Alandseilanden horen bij Finland, maar is geheel Zweedstalig. De archipel is gedemilitariseerd en de bewoners hoeven niet te voldoen aan de Finse dienstplicht. De Alandseilanden hebben een autonome regering en een eigen parlement. De eilandengroep is lid van de Noordse Raad. Verder bezitten Alandseilanden een eigen politiekorps, een eigen vlag (zie rechtsboven), eigen kentekenplaten en geeft het eigen postzegels uit. Alandse schepen varen niet onder Finse maar onder Alandse vlag.

Toerisme is een belangrijke bron van inkomsten voor de eilandengroep, naast de traditionele landbouw en scheepvaart. Mariehamn is een tax-free haven voor tabak en alcohol. De grote veerboten tussen Stockholm en Helsinki of Turku maken daarom allemaal een tussenstop in Mariehamn.

De soevereiniteit van de Alandseilanden behoort volledig toe aan die van Finland en de eilanden zijn dan ook een onderdeel van de Europese Unie. Bij de toetreding van Finland tot de EU heeft de eilandengroep echter wel, in verband met zijn speciale staatkundige status, binnen de EU ook een speciale status gekregen, vooral op belastingtechnisch gebied. Dat laatste vooral omdat anders de belangrijkste inkomstenbron voor de eilanden zou wegvallen.